مقابله با غفلت از«آموزش» دربخش معدن
استراتژي‌هاي مصوب سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو) حركت به سمت اقتصاد مقاومتي است و با توجه به اهميت جايگاه نيروي انساني در بخش معدن و صنايع معدني و نقش اين بخش در اقتصاد مقاومتي، بخش مهمي از استراتژي‌هاي سازمان توجه به توسعه دانش و منابع انساني را مدنظر قرار داده است.همچنين ارتقاي دانش فني از طريق ارائه آموزش‌هاي كاربردي با توجه به سطح فناوري صنايع و معادن مختلف يكي از برنامه‌هاي جدي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران است.جزئيات بيشتر را در اين خصوص در گفت‌وگو با امير خرمي‌شاد معاون برنامه‌ريزي و توانمندسازي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران در گزارش پيش رو مي‌خوانيد:
اگر اجازه بدهيد اولين سوال را درخصوص استراتژي سازمان توسعه در موضوع آموزش و توانمندسازي منابع انساني بخش معدن آغاز كنيم. ايميدرو چه برنامه‌هايي در اين خصوص دارد؟
در استراتژي‌هاي مصوب سازمان كه اخيرا و در راستاي برنامه‌هاي دولت براي ايجاد تحرك گسترده در بخش صنعت و معدن كشور در راستاي منويات مقام معظم رهبري و تاكيد ايشان بر ارتقاي جايگاه بخش معدن و صنايع معدني به‌عنوان يكي از پتانسيل‌هاي قابل توجه كشور در كاستن از وابستگي به اقتصاد نفتي و حركت به سمت اقتصاد مقاومتي تهيه شده، توجه بسيار مناسبي به اين موضوع شده است. از 9 استراتژي سازمان دو استراتژي مستقيما سازمان را به توجه به توسعه منابع انساني و توسعه دانش مكلف مي‌كند. توسعه منابع انساني بخش معدن و صنايع معدني ايران و توسعه دانش مورد نياز بخش دو استراتژي مهم در ايميدرو است كه توسط معاونت برنامه‌ريزي و توانمندسازي سازمان دنبال مي‌شود. در همين راستا توسعه ارتقاي دانش فني از طريق ارائه آموزش‌هاي كاربردي با توجه به سطح فناوري صنايع و معادن مختلف به‌عنوان يكي از برنامه‌هاي جدي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران مي‌باشد و مقرر است اين آموزش‌هاي كاربردي در چهار سطح كارگران، تكنسين‌ها، كارشناسان و مديران ارائه شده و به تمام فعالان بخش معدن و صنايع معدني كشور تعميم يابد.
علت تاكيد ايميدرو بر اين مقوله چيست؟
تاكنون يك غفلت گسترده در زمينه توانمندسازي منابع انساني بخش معدن و صنايع معدني كشور صورت پذيرفته و پيش‌بيني مي‌شود در صورت تداوم اين غفلت بخش معدن و صنايع معدني دچار بحران نيروي كار‌آمد شود، بحران ناكارآمدي منابع انساني اين بخش را دچار مشكلات غير قابل جبراني خواهد كرد. در اولويت قراردادن برنامه‌هاي توانمندسازي و كيفي‌سازي منابع انساني بخش معدن توسط سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران در سال جاري به دليل نگراني عميق درخصوص ايجاد مشكل در برنامه‌هاي توسعه كشور در صورت عدم چاره انديشي مناسب براي اين موضوع بوده است.
به نظر مي‌رسد برنامه‌اي كه به آن اشاره شد يك برنامه ملي است، آيا ايميدرو مي‌تواند به تنهايي اين برنامه را به سامان برساند؟ چه تمهيداتي در اين خصوص انديشيده شده است؟
در اين چارچوب ايميدرو سعي كرده از تمام ظرفيت‌هاي موجود در سطح كشور و بخش براي ايجاد يك تحول بنيادي در نظام آموزش پيش از استخدام و ضمن خدمت منابع انساني در حوزه معدن و صنايع معدني كشور، براي ايجاد جهشي قابل قبول و جبران عقب‌ماندگي موجود استفاده كند. انعقاد تفاهم‌نامه‌ها، قراردادها و برگزاري جلسات متعدد هم‌انديشي و هم‌افزايي با دانشگاه‌ها، تشكل‌هاي غيردولتي و نيز سازمان‌هاي دولتي تاثيرگذار و توانمند، مانند خانه معدن، سازمان نظام مهندسي معدن ايران، سازمان فني و حرفه‌اي كشور و دانشگاه‌هاي كشور، در راستاي بهره‌برداري از توانايي آنها در اين زمينه، از اصلي‌ترين فعاليت‌هاي سازمان براي هم‌افزايي هر چه بيشتر و استفاده مطلوب از منابع كشور بوده است.
تصوير خوبي از افق مورد نظر براي آينده ارائه كرديد، برنامه‌هاي شما براي سال جاري چيست؟
در سال جاري با وجود تنگناهاي مالي كه كشور و خصوصا بخش معدن و سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني با آن روبه‌رو است، براي غلبه بر نگراني و دغدغه‌هاي اشاره شده برنامه‌هاي متنوع تدارك ديده‌ايم و بودجه مناسب براي بخش آموزش و تعليمات فني (شامل آموزش‌هاي عمومي كاربردي و آموزش‌هاي ايمني) در نظر گرفته شده و در حال اجرا است. برنامه‌هاي سازمان درخصوص توانمندسازي منابع انساني بخش معدن و صنايع معدني كه با تاكيد رياست هيات عامل در برنامه سال جاري قرار دارد شامل برنامه‌هاي آموزشي تربيت تكنسين بخش معدن و صنايع معدني، تامين نيازهاي آموزشي شناسايي شده توسط سازمان‌هاي صنعت، معدن و تجارت استان‌ها و برگزاري دوره‌هاي آموزش ايمني براي 120 هزار نفر از كارگران بخش معدن است.
كمي بيشتر درخصوص برنامه آموزش ايمني كارگران معادن بخش معدن توضيح دهيد.
صيانت از منابع انساني بخش معدن و صنايع معدني كشور جدا از اينكه آنها در معادن زيرمجموعه سازمان مشغول به كار باشند يا در معادن كوچك و بزرگي توسط بخش خصوصي يا تعاوني اداره مي‌شود از الزامات توانمندسازي منابع انساني اين بخش است. در همين راستا سازمان در سال گذشته اقدام به ارائه آموزش‌هاي لازم به مديران و كارشناسان ايمني، بهداشت و محيط زيست معادن و صنايع معدني بخش كرد و طي يك دوره آموزشي جامع 120 ساعته كه همين چند ماه گذشته به پايان رسيد، سعي كرد سطح علمي و حرفه‌اي متوليان ايمني معادن را ارتقا دهد كه برنامه تكميلي آن نيز امسال يا سال آينده برگزار خواهد شد.
از سوي ديگر آموزش‌هاي ايمني به كارگران معادن بخش خصوصي در قالب تفاهم نامه سه جانبه بين «سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران»، «سازمان نظام مهندسي معدن ايران» و «سازمان آموزش فني و حرفه‌اي كشور» ارائه خواهد شد. در مرحله نخست، بخشي از كارگران و در مرحله بعدي، كل 120 هزار كارگر فعال در معادن سراسر كشور آموزش‌هاي ايمني را خواهند گذراند، به‌طوري كه از سال‌هاي بعد، ورود كارگر آموزش نديده به معادن ممنوع خواهد شد. اين طرح هم اكنون در 7 استان كشور شامل؛ خراسان رضوي، يزد، همدان، زنجان، فارس، اصفهان و سمنان به‌صورت پايلوت (مطالعاتي) اجرا شده است و در مرحله بعد تمامي كشور را در بر خواهد گرفت.
در مرحله پايلوت(مطالعاتي)كه در استان‌هاي خراسان رضوي، يزد، همدان، اصفهان، سمنان، زنجان و فارس انجام شده است 30 دوره آموزشي مطابق دو استاندارد شايستگي سازمان فني و حرفه‌اي با موضوع رعايت نكات ايمني، بهداشتي و زيست‌محيطي در معادن روباز معادل 24 ساعت و معادن زيرزميني معادل 32 ساعت براي 500 نفر كارگر معدني با همكاري مشترك ايميدرو و سازمان آموزش فني و حرفه‌اي كشور و سازمان نظام مهندسي معدن ايران صورت مي‌پذيرد. در همين راستا تربيت مدرس حرفه‌اي آموزش‌هاي ايمني معدن، به‌عنوان پيش نياز پروژه مورد توجه قرار گرفته است. مدرسان واجد صلاحيت در استان‌ها با هماهنگي سازمان‌هاي نظام مهندسي استان‌ها انتخاب و آموزش‌هاي توجيهي لازم براي آنان برگزار شد.
