4 عامل کاهش استفاده از زغال سنگ برای سوخت صنایع و تولید برق

در کشورهای صنعتی، زغال‌سنگ مثل گذشته سوخت اصلی نیست؛ نه به این معنا که کاملا حذف شده، بلکه سهم آن در برق و صنعت به‌طور ساختاری کاهش یافته است؛ البته این موضوع برای کشورهای قاره آسیا صدق نمی‌کند؛ چرا که به دلیل منابع غنی زغالسنگ موجود در این کشورها و عدم گذار به صنایع با مصرف انرژی‌های کم کربن در کشورهای آسیایی و نبود پروتکل‌های سختگیرانه؛ مصرف زغال‌سنگ در این کشورها همچنان روند صعودی خود را حفظ کرده است اما آژانس بین‌المللی انرژی می‌گوید که اقتصادهای پیشرفته در حال کنار گذاشتن زغال‌سنگ در تولید برق هستند و هم‌زمان با رشد سریع تجدیدپذیرها، سهم زغال‌سنگ رو به افت است.

سمیعی‌نژاد ادامه داد: یکی از مهمترین عوامل، فشار اقلیمی و الزامات سیاسی است. آژانس بین‌المللی انرژی (IPCC) تصریح می‌کند که برای محدود کردن گرمایش جهانی به دو درجه یا کمتر، باید از مصرف زغال‌سنگ بدون فناوری جذب و ذخیره کربن به‌سرعت فاصله گرفت، پروژه‌های جدید زغال‌سنگ متوقف شوند و نیروگاه‌های موجود زودتر باید از مدار خارج شوند. دلیل دوم، آلودگی هوا و هزینه‌های سلامت است. سازمان بهداشت جهانی مدعی است که سوختن سوخت‌های فسیلی از عوامل مهم آلودگی هوا هستند و آلودگی هوا با بیماری‌های تنفسی، قلبی و مرگ‌ومیر زودرس مرتبط است.

وی افزود: دلیل دیگر، اقتصاد و رقابت‌پذیری انرژی‌های جایگزین است. بانک جهانی می‌گوید انرژی‌های پاک می‌توانند در بسیاری از موارد تأمین برق ارزان‌تر و امن‌تری فراهم کنند، اما هزینه اولیه بالای سرمایه‌گذاری می‌تواند کشورها را در چرخه سوخت‌های فسیلی نگاه دارد و از طرف دیگر، آژانس بین‌المللی انرژی گزارش داده که سرمایه‌گذاری جهانی در برق و گذار انرژی نیازمند بیش از دو برابر سرمایه‌گذاری در نفت، گاز و زغال‌سنگ است. او در کنار این عوامل، تغییر زیرساخت و نیاز به شبکه‌های انعطاف‌پذیرتر را یکی دیگر از عوامل دانست و گفت: افزایش تولید برق از تجدیدپذیرها، سهم زغال‌سنگ را در سبد جهانی پایین می‌آورد.

رئیس هیأت عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران تاکید کرد: در بخش صنعت نیز، زغال‌سنگ فقط در بعضی کاربری‌ها همچنان نقش دارد، اما روند کلی نزولی است. آژانس بین‌المللی انرژی می‌گوید زغال‌سنگ هنوز در برخی اقتصادهای آسیایی برای امنیت برق و فرایندهای صنعتی مهم است، اما در اقتصادهای پیشرفته، تقاضای آن در حال عقب‌نشینی است و حتی در برخی بخش‌های صنعتی مثل فولاد و سیمان، رشد مصرف آن ضعیف‌تر شده است.